سجام چیست و چگونه در آن ثبت‌نام کنیم؟
سجام چیست و چگونه در آن ثبت‌نام کنیم؟
در این مقاله، به زبان ساده با سامانه سجام، مزایای ثبت‌نام و مراحل ثبت‌نام و احراز هویت در آن آشنا می‌شویم.
اگر قصد ورود به بازار سرمایه و خرید و فروش سهام را دارید، احتمالاً نام سامانه سجام را شنیده‌اید. سجام یکی از نخستین مراحل آشنایی و ورود به بازار سرمایه ایران است که با هدف ثبت و یکپارچه‌سازی اطلاعات سرمایه‌گذاران ایجاد شده است.
اما سجام دقیقاً چیست، چه کاربردی دارد و برای ثبت‌نام در آن باید چه مراحلی را طی کنید؟
سجام چیست؟
سجام مخفف «سامانه جامع اطلاعات مشتریان» است که توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه راه‌اندازی شده است.
به زبان ساده، سجام سامانه‌ای برای ثبت و تأیید اطلاعات هویتی، ارتباطی و بانکی فعالان بازار سرمایه است. با ثبت اطلاعات و تکمیل فرایند احراز هویت، می‌توانید از خدمات مختلف بازار سرمایه استفاده کنید و در صورت نیاز، مراحل دریافت کد بورسی و ثبت‌نام در کارگزاری را پیگیری کنید.
چرا ثبت‌نام در سجام اهمیت دارد؟
ثبت‌نام در سجام به یکپارچه‌سازی اطلاعات سرمایه‌گذاران کمک می‌کند و دسترسی به بسیاری از خدمات بازار سرمایه را ساده‌تر می‌سازد.
از مهم‌ترین مزایای ثبت‌نام در این سامانه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دریافت خدمات بازار سرمایه: فراهم شدن امکان پیگیری فرایندهای لازم برای فعالیت در بورس.
- دریافت سود سهام: کمک به واریز سودهای مشمول، از جمله سود سهام مصوب شرکت‌ها، بر اساس اطلاعات تأییدشده.
- دسترسی به اطلاعات دارایی‌ها: امکان استفاده از خدمات مرتبط با مشاهده دارایی‌ها و سوابق سهامداری.
- یکپارچه‌سازی اطلاعات: کاهش نیاز به ثبت مجدد اطلاعات پایه نزد نهادهای مختلف بازار سرمایه.
- استفاده از خدمات الکترونیکی: فراهم شدن امکان دسترسی به برخی خدمات غیرحضوری بازار سرمایه.
برای ثبت‌نام در سجام به چه مدارکی نیاز داریم؟
پیش از شروع ثبت‌نام، بهتر است اطلاعات و مدارک موردنیاز را آماده کنید تا فرایند را راحت‌تر انجام دهید.
معمولاً به موارد زیر نیاز خواهید داشت:
- کد ملی و اطلاعات شناسنامه‌ای معتبر
- شماره تلفن همراه فعال
- اطلاعات حساب بانکی و شماره شبای معتبر به نام متقاضی
- اطلاعات محل سکونت و نشانی پستی
- اطلاعات شغلی و ارتباطی موردنیاز در فرم ثبت‌نام
توجه داشته باشید که اطلاعات واردشده باید صحیح و با مدارک رسمی شما مطابقت داشته باشند.
چگونه در سامانه سجام ثبت‌نام کنیم؟
ثبت‌نام در سجام دو بخش اصلی دارد: نخست ثبت اطلاعات در سامانه و دریافت کد پیگیری، و سپس احراز هویت.
مراحل کار برای افراد بالای ۱۸ سال و زیر ۱۸ سال تفاوت دارد؛ بخش مربوط به خودتان را دنبال کنید.
نشانی رسمی سامانه: sejam.ir پیش از وارد کردن اطلاعات، از صحت نشانی سایت مطمئن شوید و اطلاعات شخصی خود را در اختیار وب‌سایت‌های ناشناس قرار ندهید.
ثبت‌نام در سجام برای افراد بالای ۱۸ سال
اگر ۱۸ سال یا بیشتر دارید، خودتان مراحل ثبت‌نام و احراز هویت را انجام می‌دهید.
مراحل ثبت نام اشخاص حقیقی
وارد سامانه سجام به نشانی sejam.ir شده و بر روی عبارت “ثبت نام در سجام” کلیک کنید.
در صفحه پیش رو می توانید توضیحاتی پیرامون امکانات و خدمات این سامانه را مشاهده نمایید، پس از مطالعه موارد ذکر شده کلید “متوجه شدم” را بفشارید.
در این مرحله گام های مورد نیاز برای نام نویسی را مشاهده می کنید که برای آغاز مراحل می بایست بر روی گزینه “ثبت نام در سجام” کلیک کنید.
در کادر مقابلتان شماره تلفن همراه خود و همچنین کد امنیتی را به درستی وارد نموده و سپس کلید “دریافت کد تایید” را بفشارید.
در این مرحله می بایست در صورتی که قصد دارید به عنوان فرد حقیقی در این سامانه نام نویسی کنید نوع مشتری را انتخاب نموده، کد تایید دریافتی در مرحله قبل و کد ملی خود را وارد نموده سپس دکمه “تایید” را لمس کنید.
در این مرحله می بایست با کلیک بر کلید “پرداخت” هزینه مشخص شده به عنوان کارمزد کد سهامداری را پرداخت نمایید.
اطلاعات هویتی: در این مرحله اطلاعات هویتی خواسته شده را کادر های مربوطه پر نموده و کلید “تایید/ادامه مرحله بعد” را بفشارید.
اطلاعات نماینده: در این مرحله می بایست سمت خود به عنوان شخصی “اصیل” یا “نماینده” فردی دیگر را مشخص نموده، ضمن انتخاب گزینه “ادامه مرحله بعد” به تکمیل اطلاعات مربوطه به سمت خود بپردازید.
اطلاعات ارتباطی: تمامی راه های ارتباطی خواسته شده در این صفحه اعم از کشور، استان، تلفن، پست الکترونیک و… مشخص نموده و با انتخاب عبارت “تایید/ادامه مرحله بعد” به مرحله بعدی راه یابید.
کد های سهام داری: کد های سهام داری در بازار های مختلف متفاوت است، با انتخاب نام هر بازار فرمت آن را مشاهده می کنید. ورود اطلاعات ضروری نیست و در صورتی که این کد را ندارید نیازی به تکمیل این مرحله ندارید. به منظور ورود به مرحله بعد، دکمه “تایید/ادامه مرحله بعد” را لمس کنید.
اطلاعات شغلی: درج عنوان شغل، آدرس محل کار، تلفن، کد پستی و پست الکترونیکی محل کار در این بخش ضروری است. افراد بیکار یا خانه دار تنها تلفن و کد پستی را وارد نمایند.
اطلاعات مالی: در این بخش ارزش دارایی و میزان درآمد شما و همچنین میزان اطلاعات شما از مفاهیم مالی و بورسی و شرکتهای کارگزاری سنجیده می شود بنابراین تکمیل قسمت های * دار الزامی است.
اطلاعات حساب بانکی: اطلاعات مربوط به حساب بانکی الزاما باید متعلق به خود شخص باشد، همچنین امکان وارد کردن دو حساب بانکی نیز امکان پذیر است. شماره حساب را بدون درنظر گرفتن خط تیره، فاصله، نقطه و کاراکترهای اضافه وارد کنید سایر اطلاعات را تکمیل نموده و عبارت “تایید/ادامه مرحله بعد” برگزینید.
در این مرحله تمامی اطلاعات ثبت نامی شما نمایش داده می شود در صورت تایید، جمله “تایید می کنم ادامه به گام بعدی” را لمس کنید. در غیر این صورت به ویرایش اطلاعات بپردازید.
در گام آخر تمامی تعهدات را مطالعه نموده و برای ثبت نهایی اطلاعات خود کلید “می پذیرم” و سپس “ذخیره” را بفشارید.
نام نویسی اشخاص حقوقی
نام نویسی اشخاص حقوقی که می توانند شامل شرکتهای سهامی عام و خاص باشند نیز مراحل ثبت نام مخصوص به خود را دارد که با کلیک بر لینک زیر می توانید اطلاعات مورد نیاز جهت نحوه نام نویسی در سجام را کسب نمایید.
ویرایش اطلاعات در سامانه سجام
به منظور ویرایش اطلاعات در صورت صلاح دید خودتان می بایست بدین صورت عمل نمایید:
وارد سامانه سجام به نشانی sejam.ir شوید و در صفحه اصلی بر روی گزینه “ویرایش اطلاعات” کلیک کنید.
شماره تلفن همراهی که قبلا در سایت ثبت نموده اید به همراه کد امنیتی را در کادر مربوطه وارد کرده و کلید “دریافت کد تایید” را بفشارید.
پس از دریافت کد پنج رقمی، فیلد مربوط به کد تایید، عنوان مشتری، کد ملی/شناسه ملی و کد امنیتی را وارد نموده سپس گزینه “تایید” را انتخاب کنید.
در صفحه ای که وارد می شوید، می توانید به ویرایش اطلاعات هویتی، ارتباطی و … بپردازید.
منظور از راستی آزمایی در سامانه سجام چیست؟
ممکن است این عبارت به گوش شما خورده باشد که باید در سامانه سجام راستی آزمایی انجام شود. این موضوع به چه معنا است؟ پس از تکمیل فرآیند ثبت نام در سجام و استعلام اطلاعات هویتی، کد های سهامداری، اطلاعات حساب بانکی و… در صورت تایید، یک کد پیگیری برای فرد ثبت نام شده به شماره همراه اش پیامک می شود، که نشان می دهد، شخص راستی آزمایی گردیده است.
چگونگی احراز هویت در سامانه سجام
یکی از مهم ترین مراحل نام نویسی در سجام احراز هویت است که در این بخش به توضیح چگونگی انجام آن پرداخته ایم.
احراز هویت حضوری
به منظور احراز هویت حضوری می بایست به نزدیک ترین دفتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و مطابق با مراحلی در ادامه شرح داده شده است، عمل نمایید:
- ارائه اصل و فتوکپی کارت ملی
- نسخه اصل و فتوکپی شناسنامه
- ارائه فتوکپی آخرین مدرک تحصیلی ( اختیاری ) فرد متقاضی
- دریافت کد پیگیری ده رقمی سجام
هزینه احراز هویت حضوری
هزینه احراز هویت در دفاتر پیشخوان دولت به شرح زیر است.
- افراد حقیقی 10 تا 15 هزار تومان
- نماینده قانونی 15 هزار تومان
احراز هویت غیر حضوری
به منظور احراز هویت الکترونیک در منزل، لازم است از قبل در سامانه سجام نام نویسی کرده ولی احراز هویت نشده باشید.
- ابتدا می بایست یکی از اپلیکیشن های طراحی شده به این منظور را دانلود و نصب نموده و یا از طریق نسخه تحت وب آن اقدام نمایید.
- گزینه “احراز هویت” سجام را پیدا کرده و وارد این بخش شوید.
- کد 10 رقمی سجام که به صورت پیامکی دریافت کرده اید را در قسمت مشخص وارد نمایید.
- سپس برای تایید شما یک پیامک حاوی شماره ای چند رقمی ارسال شده که لازم است آن را کادر مربوط به خود درج نموده و وارد مرحله بعد شوید.
- سریال کد ملی خود را در صورت درخواست در فیلد مربوطه وارد کنید.
- در این مرحله می بایست یک عکس سلفی با کیفیت بالا از خود و با رعایت تمامی قوانین و شئونات گرفته و بارگذاری کنید تا فرآیند احراز هویت شما انجام شود.
- سپس از امضای خود را به صورت واضح که بر روی یک برگه سفید کشیده شده است عکس گرفته و آپلود کنید.
- در مرحله آخر لازم است تا یک فیلم 15 ثانیه ای درحالی که متنی مشخص را می خوانید از خود گرفته و در اپلیکیشن ارسال کنید تا مراحل به اتمام برسد.
- پس از انجام مراحل فوق باید در انتظار تاییدیه بمانید، در صورت وجود مشکل به شما اطلاع داده خواهد شد که مجددا این فرآیند را تکرار کنید.
هزینه احراز هویت الکترونیکی
هزینه احراز هویت الکترونیکی، معمولا ۱۰ هزار تومان بوده و از طریق اپلیکیشن های احراز هویت انجام می گیرد.
مدارک لازم برای ثبت نام در سامانه سجام
مدارک لازم جهت ثبت نام در سامانه سجام به شرح زیر است:
- اطلاعات هویتی: شناسنامه و کارت ملی شامل نام و نام خانوادگی، تاریخ تولد، نام پدر، شماره شناسنامه، کد ملی، سری و سریال شناسنامه.
- اطلاعات ارتباطی: شامل آدرس محل سکونت، محل کار، کد پستی، تلفن ثابت و تلفن همراه.
- اطلاعات بانکی: شامل شماره حساب، نام بانک، نام شعبه، کد شعبه و شماره شبا.
تفاوت ثبت نام به عنوان فرد “اصیل” و ” نماینده قانونی” در سامانه سجام
ممکن است شما اطلاعات خود را به عنوان فردی “اصیل” وارد سامانه کرده و با شخصی دیگر تحت عنوان “نماینده قانونی” شما اقدام به انجام به این عمل نموده باشد. در صورتی که سن شما زیر 18 سال است فرد نماینده باید تحت عناوین زیر نام نویسی شما را انجام دهد در غیر این صورت با شما به عنوان شخصی کمتر از 18 سال باید با اخذ حکم رشد از دادگاه به صورت فرد اصیل دارای حکم رشد مراحل ثبت نام را طی نمایید.
- ولی: که شامل پدر یا پدربزرگ فرزندانی که هنوز به سن قانونی نرسیده اند.
- قیم: کسی است که به موجب حکم قضائی ذیصالح، سرپرستی فرد یا افرادی را برعهده دارد که خودشان امکان معامله ندارند.
- وصی: براساس وصیت فردی که فوت شده به انجام کاری برای متوفی مامور شده است.
* در نظر داشته باشید، نماینده قانونی از پیش در سامانه نام نویسی کرده و کد پیگیری دریافت نموده باشد. *
نکات کلیدی در رابطه با ثبت نام در سامانه سجام
به منظور کاهش خطا در فرآیند نام نویسی سجام به موارد زیر توجه نمایید:
- شماره تلفن باید حتما به نام خودتان باشد در غیر این صورت ثبت نام شما ناقص شده و برای تعویض شماره همراه باید مجدد هزینه نام نویسی را پرداخت کنید.
- هر شماره همراه فقط برای یک نفر کاربرد داشته و نمی توان دو نفر را با یک شماره ثبت نام نمود.
- هر فرد باید ایمیل مخصوص به خود را در سامانه وارد کند.
- مسئولیت درج اطلاعات اشتباه به عهده خود فرد است.
سوالات متداول
1- برای ورود به مراحل ثبت نام در سامانه سجام چه باید کرد؟
وارد سامانه سجام به نشانی sejam.ir شده، اطلاعات خواسته در مرحله اول از قبیل شماره تلفن را وارد نموده، پس از دریافت کد تایید به تکمیل ادامه مراحل بپردازید.
2- برای ثبت نام در سامانه سجام به چه مدارکی نیاز است؟
بدین منظور می بایست اطلاعات هویتی، اطلاعات مالی و حساب بانکی و راه های ارتباطی خود را در سامانه درج نمایید.
3- ثبت نام افراد زیر 18 سال چگونه انجام می شود؟
ثبت نام افراد زیر 18 سال تنها با داشتن ولی و یا قیم امکان پذیر است.
جمع‌بندی
سجام سامانه‌ای برای ثبت و تأیید اطلاعات مشتریان بازار سرمایه است که فرایند دسترسی به بسیاری از خدمات مالی را ساده‌تر می‌کند.
برای ثبت‌نام، کافی است به سامانه رسمی مراجعه کنید، اطلاعات موردنیاز را تکمیل کنید، کد پیگیری بگیرید و مراحل احراز هویت را انجام دهید. پس از آن نیز می‌توانید فرایندهای لازم برای دریافت کد بورسی و استفاده از خدمات کارگزاری را دنبال کنید.
در کارگزاری تأمین سرمایه نوین، آشنایی با مراحل ورود به بازار سرمایه می‌تواند نخستین گام برای شروعی آگاهانه‌تر در مسیر سرمایه‌گذاری باشد.
قدم بعدی شما در بازار سرمایه
برای ورود به بازار سرمایه، ابتدا با سازوکار معاملات و نحوه فعالیت در بورس آشنا شوید. سپس با تکمیل مراحل ثبت‌نام و دریافت کد بورسی، مسیر سرمایه‌گذاری خود را آغاز کنید.
ثبت‌نام در کارگزاری و دریافت دسترسی معاملاتی
برای ثبت‌نام در کارگزاری تأمین سرمایه نوین و دریافت نام کاربری سامانه معاملات، از طریق سامانه نئوبروکر اقدام کنید.
ثبت‌نام در نئوبروکر